Achavipe e lekanipasko nashalna solduy riga

377

Amerikako themutno departamenti penjargya kay amerikako talosekretari vash politikune pucipya,Deyvid Heyl akava kurko ka ovel ano Kosovo thay Srbiya,numay ka arakhope ini e reprezentyenca kota duy thana,ayeka kay”te vakergyol historikuno shayipe vash lekanipaski res sah leipe kotor vash normalizipe e Srbiya thay te rodel masa kote shay te reslol ayeka diso”. Amerikake ofisionalune pe agorutno kurko,pali lekanipaski res,isiton but aktivune ayeka kay te alosaren pana yek mahrumo konflikti ano ratoriguno Balkani-mashkar Kosovo thay Srbiya. Diyalog kova mashkar akala duy thana lungyardilo po buderi se shov bersha,achavdilo pe chon novmbro nakle bersheste,feri so kosovoko raipe thogya taksa ano inporti e srbyune malyengo thay ofisionalune kota Beograd dengya ultimatum phiravipe e diyalogesko te achagyol akava decisipe.

Ani res kota deblokiripe kota diyalogesko procesi,amerikao presidento Donald Tramp bichalgya lil e kosovake thay srbyune presidentoske,numay a ani Kosova naklo kurko sine ini ofisionalune vash Siguripasko Sombershipe e Parne kheresko.Kosovake analiticarya ajukerna kay diplomata Deyvid Heyl te kerel pana po baro pritisako pedero Kosovako raipe,ayeka kay so may sig yase pe angleder te suspendingyol decisipe e taksako,vash te phiragyol Brukselesko diyalog. Pe aver rig,onlin gazeta”Expres” dela pe janipe kay ano vakeripe kota ofisionalune e amerikake raipesko,ov rodingya harno vahti kota suspendipe e taksako ano inporto e srbyune malyengo ayeka kay diyalog ano Bruksel te phiragyol,a kota Srbiya te ovel konstruktivuno ano odova procesi.Numay ayeka ini ofisionaluno vakergya kay na si ulavdo rok ji kay manglape kay Kosovako Raipe te anel decisipe,numay isito shukarno te ovel akava so may sig. Sar vakerla”Expres”amerikake ofisionalune vakerde kay Amerikake Yekhune Rashtre isiton interesime kay lekanipe mashkar Kosovo thay Srbiya te reslol ji pe 31,decembro 2019.bersh.

“Amaro stavi isito tena ovel lolo thavd.Amen na vakera kay na manglape te diskutingyol pucipe vash yaveripe e teritoriyako. Nesave evropake thana odova vakerna”,deklaringya Amerikaki Yekhuni Rashtra thay dengya klaripe kay isi yaveripe mashkar YAR-thay them Kvinta truyal diyalog,numay kay savore bareshinena kay ov shay te phiragyol. Akava amerikako ofisionaluno frdingya shayipe kay kosovako thay srbyuno presidento Thaqi thay Vuciq, ji akana reste yek lekanipe,numay deipe komentari”plan kota 22 thavdya” kova leparava ano mediye,ov dengya respodipe kay ji akana dikla buderi ayeka lila. Ov vakergya kay Yekhune Amerikake Rashtre seriozuno lena pe konsideripe informaciya vash destabilizaciya e regioneski ayeka kay shay te reslol ji pe yaveripe e samatradako. Divuni cham Koha Ditore dela pe janibe kay vakeripe kota amerikake ofisionalune kay ov deklaringya kay buderi bersha ni yek na bilaqarla ledeipe mashkar kosova thay YAR-tre numay lepargya kay akava na mangla te phenel kay tena diklara o na pakyavipe.

Sar si pe Koha Ditore,ov lepargya trin vasne aspektya pe kolate Amrikake Yekhune Rashtre na yaveringya stavi.odova isito traynipe thay regionaluno stabiliteti,kova mangela normalizipe e Srbiya,raipyuno rendo thay kris,mareba mamuy kriminaluno organizipe,sar ini ekonomikuno Kosovako jamaipe. Kosovake mediye vakerna ini kharipe kota amerikake ofisionalune,kova pe 18-to marto shay te lel azhutipaski funkciya kota themutno sekretari vash Evropa thay Evroaziya,Filip Riker,kova khargya Prishtina te achavel takse ano Srbyuno mali, ji kay o Beograd ka fukusiringyol ano strategiyako interesi,ayeka kay ano than te ovel agresivuni vash Kosovako frdipe. Riker sine prezentyuno numay lela kotor ano seminari vash siguripe,regionaluno ledeipe thay ekonomikuno jamaipe”Balkan 360”. Ano poro vakeripe,ov vakergya kay Amrikkae Yekhune Rashtre lena kan frustraciya thay mangipe e kosovake dizutnengo te kontrolishinen poro kismeti angledo Kosovaki integraciya ano mashkarselikao sistemi,thay vakergya kay phikodeipe vash kosovako biumlavipe thay sovraniteti na angyola ano pucipe,vakergya”Biumlavdi gazeta”ano poro onlin edicia. Riker vakergya kay Kosovo thay Srbiya shay te puclon koya isitoy alternativa e normalizipaski,deipe nota kay”duy thana may buderi nashalna kota mahrumo konflikti,feri so na respodipe shay te phenel achavipe e siguripasko,but hari ekonomikuno vazdipe mahrumi aspiraciya vash antarsipe ani Evropaki Uniya”.

Sar si pe kosovake mediye,pashe amerikake ofisionalo Heyl,pe shrd nakle kurkoste ani Kosova ka oven ini duy sherune vash avruni politika germanyun kancelara Angela Merkel,Matias Lutenberg thay Jan Heker. On ka araklon ini presidentea thay sheruneministrea e Kosovake Hashim Thaqi thay Ramush Haradinay,a ano vakeripasko fokusi ka ovel decisipe vash o takse thay diyalog e Srbiya. Mediye vakerna kay o stav kota Germanyuno Raipe,vash yaveripe koya amerika,sine “balans” feri so kota Koosvaka rodinde suspendipe e desisipasko vash takse,a kota Srbiya kay ano mashkrselikane organizaciye achagyol kota negatitivuni kampanja mamuy antarsipe ani Kosova. Ano mashkarovahti srbyuno presidento Aleksandar Vuqic vash italiyaki agenciya ANSA deklaringya kay Srbiya thay Koosvo shay te resen alosaripasko kompromisi. “Na ovla te penjara Kosovo,a te na la niso kota aver rig.Vash yaveripe kota kosovake liderya kova sakova dive hovavna pere dizune kota dende na realune lafya kay Prishtina ka lel sah,a Beograd niso.moro obligipe isito kay e srbyenge te da klaripe vash kompromis,kova na prezentinla nashalipe numay vijaipe. Vijaipe vash Srbyuno vijaipe”,vakergya Vuqic. Isa Mustafa vakergya kay Kosovo akutualuno araklola ani phari situaciya kote kerla bangipe Ramush Haradinay thay Hashim Thaqi, ji kay o Haradinay vakerla kay o Thaqi mangela te hovavevel kosovake dizune kota piri iniciyativa vash yaveripe e samatradako,sar agorutno alosaripe vash sah leipe kotor e lekanipasko e Srbiya.

KosovaLive – Violeta Oroshi Berishaj
Vash o Radio Romano Avazo inargya – Vera Galushi Paçaku